Radiozender Idzerda in bezit van Beeld en Geluid

18-8-2009

Na veel experimenteren verzorgde Ir. Hanso Schotanus à Steringa Idzerda op 6 november 1919 de eerste radiouitzending ter wereld die bedoeld was voor een breed publiek. Met de komst van de PCGG is zijn complete nalatenschap nu ondergebracht bij Beeld en Geluid. Een bijzondere aanwinst die een belangrijk punt in de omroepgeschiedenis markeert.



Aankondiging en programmaoverzicht van Idzerda's Soirée Musicale Idzerda: Radiopionier
Hanso Henricus Schotanus à Steringa Idzerda (1885 – 1944) was een belangrijke radiopionier. Op 6 november 1919 verzorgde hij de eerste radio-uitzending voor een algemeen publiek. Deze uitzending is nu erkend als de eerste publieke omroepuitzending ter wereld.



Soirée Musicale
Idzerda begint met regelmatige uitzendingen via zijn zelfgebouwde radiotelefonie-zender PCGG vanuit zijn woning in de Beukstraat in Den Haag. Deze zogenaamde 'Soirée Musicale' werden tot over de landsgrenzen beluisterd. De studio- en zendapparatuur was gemaakt door zijn eigen bedrijfje, de NRI (Nederlandse Radio Industrie). Na faillissement van de NRI in 1924 raakte Idzerda in de vergetelheid. Zijn collectie schonk Idzerda voor zijn dood aan het Postmuseum, later PTTmuseum en nu Museum voor Communicatie in Den Haag. Deze collectie is altijd een op zichzelf staand onderdeel geweest in de collectie van het PTTmuseum en is als verzamelgebied nooit verder uitgebreid. Met de verhuizing naar Beeld en Geluid komt daar verandering in.

Haags clubje
Idzerda vormde samen met Jan Corver de kern van het 'Haagse clubje' dat aan de basis heeft gestaan van de (radio)omroep. Dit deden zij onder meer door in de duinen experimenten te doen met veelal zelfgebouwde zend- en ontvangstapparatuur. De meest onwaarschijnlijke en soms heel huiselijke zaken werden daarin verwerkt zoals sigarenkistjes, gordijnroeden, wasknijpers en fietsbanden. Na Idzerda's PCGG primeur demonstreerde Corver deze techniek overal in het land.

De directie van Beeld en Geluid proost op de overdracht: van links naar rechts Pieter van der Heijden (experience), Museum voor Communicatie, Jan Müller (CEO), Hans Westerhof (Programmadirecteur)   Bakermat-radio
Beeld en Geluid was al in het bezit van de collectie radio-apparatuur van zijn Jan Corver. Met de komst van de PCGG zijn de spullen van de Haagse collega-radiopioniers compleet. Dat Idzerda en Corver nu, na 90 jaar, weer herenigd zijn, althans met hun bakermat-radio-prestaties, is historische gerechtigheid. 


Radioherinneringen
Twintig jaar geleden vond de eerste radio-uitzending plaats. Gesprek tussen VARA-technicus Kalee en prof. N. Koomans over de ontwikkelingen op het gebied van de radio-ontvangst. Een broer van Kalee, violist by het strykensemble de 'Batavieren', haalt herinneringen op aan de vroegste uitzendingen. Vraaggesprek met omroeppionier en bouwer van de zender PCGG, ir. Idzerda, waarin hij een speeldoos laat horen, die tijdens de programma's met gesproken woord werd gebruikt.


Bezoek de media experience

Meer informatie over Beeld en Geluid, prijzen en openingstijden.


Adres & route

Hoe kom ik bij Beeld en Geluid?